U bent hier: Home / In de kijker / In memoriam: Professor Olav B. Verbeke

In memoriam: Professor Olav B. Verbeke

Professor Olav B. Verbeke
Emeritus hoogleraar aan de Faculteit Wetenschappen
Geboren te Antwerpen op 31 augustus 1936
Overleden te Herent op 10 januari 2013

Olav’s loopbaan

Prof. Olav Verbeke in januari 1988 tijdens een studiereis in Moskou met de studenten 2de licentie fysica.

Na Grieks-Latijnse Humaniora (1954) en Wetenschappelijke Humaniora (1955) studeerde Olav Verbeke Wiskunde (kandidaatsdiploma in 1957) en Natuurkunde (licentiaatsdiploma in 1959) aan de KU Leuven. In 1959 kreeg hij een mandaat van het IWONL en in 1960 werd hij assistent bij prof. dr. A. Van Itterbeek, onder wiens leiding hij in 1964 promoveerde tot doctor in de Wetenschappen. In 1966 werd hij geassocieerd docent aan de KU Leuven.

In 1967 trok Olav Verbeke naar de Verenigde Staten van Amerika en werd “Assistant Professor of Molecular Physics” aan de universiteit van Maryland; hij bleef er twee jaar. In 1970 werd hij benoemd tot hoogleraar aan het Departement Natuurkunde van de KU Leuven. Tussendoor verbleef hij nog aan verschillende onderzoeksinstellingen zoals het Van der Waals Laboratorium van de universiteit van Amsterdam (2 maanden in 1959), de Ecole Normale Supérieure in Parijs (3 maanden in 1963), het NBS (National Bureau of Standards) in Boulder, Colorado (2 maanden in 1970 en 3 maanden in 1971).

Moleculen, halfgeleiders, en … computers

Het wetenschappelijk werk van prof. Verbeke situeert zich op verschillende domeinen. In de beginfase van zijn loopbaan hield hij zich voornamelijk bezig met “molecuulfysica”, zoals de toestandsvergelijkingen van gecondenseerde gassen onder hoge druk en bij lage temperatuur; zijn werk was zowel experimenteel als “computationeel”. Later verschoof zijn aandacht geleidelijk naar de fysica van halfgeleiders, meer bepaald naar hun elektrische en optische eigenschappen onder hoge druk en bij lage temperatuur. Olav Verbeke had ook veel ervaring en kennis opgedaan in informatica en computertechnologie: toen hij in 1970 terugkeerde uit de VS was hij evenveel terug te vinden aan het universitair rekencentrum als in het natuurkundig instituut.

Een levenswerk samen met de studenten

Op het gebied van onderwijs valt vooral zijn cursus “Fysica van Halfgeleiders” voor de licenties Natuurkunde te vermelden; de cursustekst is met de jaren uitgegroeid tot een doorwrocht werkstuk dat regelmatig werd bijgewerkt —dit in nauw overleg met de studenten— waarbij een ambitie was dat dit “levenswerk” zou gepropageerd worden door latere lesgevers in deze discipline. Dat ook binnen het onderwijs zijn interesse verder reikte dan halfgeleiderfysica, kan geïllustreerd worden in de lessenreeks “ruimtevaartfysica” die hij gaf in een aanvullend programma.

Als gedreven experimentator vervulde hij een pioniersrol in het departement

Op het gebied van inzicht verwerven in de fysica is zijn bezield streven in het doorgronden van bepaalde specifieke interessepunten zeker vermeldenswaardig. Ter illustratie, in halfgeleiderfysica-gerelateerde materie ging hij door tot dergelijk niveau waar met enig genoegen kon gewezen worden op tekortkomingen of gebrekkig inzicht in “gevestigde” fysica handboeken. Hij vertelde graag over zijn verworven inzichten en vooruitgang. Verbonden hiermee, hij was ook een persoon voor wie het bereiken van inzicht en doorgronding een eindstadium was, met afwezige verdere interesse voor internationale schriftelijke rapportering.

Maar waarschijnlijk was hij nog het best gekend als een uiterst “hands on” experimentele fysicus die de meeste vreugde beleefde in de betrachting van haast totale zelfbouw, tot zelfs vacuümmeters incluis, in de uitwerking van een bepaald wetenschappelijk opzet —een gepassioneerde ab ovo aanpak strevend naar het overstijgen van het commercieel beschikbare. Samenwerken met hem betekende instemmen met deze opvatting. Zijn reputatie als gedreven bouwer was wel gekend. Het leverde de vermelding “liefhebber van roestvrij staal” op. Als absolute must in dit proces gold volledige aansturing en operatie door een centrale computer die hij zelf assembleerde en programmeerde, waarin hij een pioniersrol vervulde in het departement. Daarnaast was hij gekend om zijn uitgebreide materialenkennis en expertise in hoge drukken, waarmee hij o.a. omstreeks 1987 ook bijdroeg aan het zeer snel reproduceren van de eerste hoge-Tc supergeleiders in Leuven.

 

Experimentele opstelling voor de studie van amorf silicium, gerealiseerd begin jaren 1990. Uit deze opstelling volgden waardevolle conclusies omtrent hydrogenatie.