Talks
Een astronoom in je vereniging of school?
Het Heelal boeit jong en oud. Een sterrenkundige van de K.U.Leuven komt bij uw vereniging of school op bezoek om u wegwijs te maken in de wereld van de sterrenkunde, of om dieper in te gaan op een aspect van het onderzoek aan ons instituut.
Water in het Universum
Robin Lombaert
Doelgroep: sterrenkundige verenigingen
Van protoplanetaire schijf tot planetenstelsel: het hedendaags onderzoek in een notendop
Bram Acke
Doelgroep: sterrenkundige verenigingen
Bij de geboorte van de ster uit een interstellaire wolk van gas en moleculen vormt er zich een circumstellaire schijf rond de protoster. Deze schijf lijkt zo'n 10 miljoen jaar de ster te vergezellen en dan plots te verdwijnen. In de huidige hypothese ontstaan uit dit circumstellaire materiaal kometen, asteroiden en planeten: doordat het materiaal in kleine, compacte objecten samengepakt wordt, lijkt het voor een verre waarnemer alsof de schijf verdwijnt.
In dit praatje licht ik verschillende aspecten toe van de fysische fenomenen die een belangrijke rol spelen in de evolutie van circumstellaire schijf tot planetenstelsel. Ik bespreek de grote vragen die aangepakt worden in het huidige onderzoek.
Lanceren van raketten: hoe ongelukken vermijden?
Kristof Dessein & Leen Decin
Doelgroep: sterrenkundige verenigingen
Dat het lanceren van een raket wel eens kan mislopen, werd spijtig genoeg al meer dan eens bewezen. Denk maar aan het tragisch ongeluk met de Challenger in 1986. Om dergelijke ongelukken zoveel mogelijk te vermijden, wordt er sinds de lance ringen van de Ariane V raket door NASA gebruik gemaakt van een heus foutenconcept dat ontworpen werd door de ruimteorganisatie ESA. Daarbij wordt er van uit gegaan dat er per 1000 lijnen programmatuur gemiddeld 1 fout voorkomt. Als er zich een fout voordoet, hoe kan die dan het beste opgevangen worden? Een groot voordeel van dit systeem is, dat als er iets mislukt, er achteraf kan nagegaan worden wat er aan de oorzaak lag. In deze lezing wordt dit foutenconcept volledig uitgelegd en toegepast op de recente lanceringen van de Ariane V raket.
Stellaire nucleosynthese
Hans Van Winckel
Doelgroep: sterrenkundige verenigingen
De chemische samenstelling van onze zon is merkwaardig eenvoudig : ongeveer 98 procent van de massa bestaat uit de eerste twee elementen van de tabel van Mendeljev : waterstof en helium. In deze lezing gaan we dieper in op de vorming van de overige 2 procent : de zwaardere elementen dus. We overlopen de nucleosynthese processen die voorkomen in sterkernen en komen tot de vaststelling dat de chemische samenstelling van de zon voornamelijk bepaald werd door de specifieke eigenschappen van de nucleosynthese. Volgens de standaardtheorie van de evolutie van het heelal werden deze zwaardere elementen gevormd door vorige generaties van sterren. De zonnesamenstelling leert ons dus ook iets over de geschiedenis van ons melkwegstelsel en zelfs van het heelal zelf.
De Infrarode Ruimtetelescoop ISO
Leen Decin
Doelgroep : sterrenkundige verenigingen
Aan de hand van observaties met de Infrarode Ruimtetelescoop ISO (1995 - 1998) hoopten astronomen een ganse waaier aan vragen te kunnen beantwoorden, bijv. over de geboorte en het sterven van sterren, de oorsprong van planeten, de scheikundige samenstelling van het heelal, ...
Na een korte schets over de technische aspecten van ISO, gaan we dieper in op deze vragen en hun antwoord, om tenslotte te eindigen met een blik op de toekomst.
De ruimte en de planeten
Leen Decin
Doelgroep : 3e-4e leerjaar, 5e-6e leerjaar
Voor kinderen uit de lagere school wordt aan de hand van dia's, transparanten, een video, een kwis, ... een boeiend verhaal verteld over de planeten en de ruimte errond. We zullen niet alleen stilstaan bij deze planeten dicht bij ons, maar zullen ons ook wagen aan een reis door de ruimte en proberen te begrijpen wat we daar te zien krijgen: de aarde, de zon en de maan, een vallende ster, sterren en nevels, en nog zo veel meer ...
Buitenaards Leven
Joris De Ridder
Doelgroep : Sterrenkundige verenigingen
Optische Interferometrie
Bart Vandenbussche
Doelgroep : Sterrenkundige verenigingen
De Europese Zuidelijke sterrenwacht luidde op een nieuw tijdperk in met de eerste waarneming met de Very Large Telescope Interferometer VLTI. Optische interferometrie maakt het mogelijk het licht van verschillende telescopen te combineren om waarnemingen met een hogere ruimtelijke resolutie te verrichten. We leggen uit hoe optische interferometers werken en op welke astrofysische en kosmologische vraagstukken ze een antwoord kunnen bieden.
De Mercator Telescoop
Bart Vandenbussche , ...
Doelgroep : Sterrenkundige verenigingen
Sinds Augustus 2001 is de Vlaamse Mercatortelescoop operationeel op de Canarische Eilanden. We tonen beelden van de bouw van de telescoop om het ontwerp van het instrument te illustreren. We bespreken ook de eerste resultaten van de Mercator-telescoop en een aantal recente belangwekkende ontdekkingen in de sterrenkunde met vergelijkbare telescopen en tonen zo aan dat een moderne kleine telescoop een eigen rol vervult naast grote broers als de Very Large Telescope.
